Դավիթ Հարությունյան

Կոտայքի մարզ

Կոտայքի մարզ,մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Հայաստանում։ Միակ մարզն է, որը միջպետական սահման չունի Հայաստանի հարևան որևէ պետության հետ։ Կոտայքը միաժամանակ նաև այն չորս մարզերից մեկն է, որոնք անմիջապես հարում են մայրաքաղաք Երևանին։

Մարզի տարածքն ընդգրկում է Կոտայքի սարավանդը, Մարմարիկ գետի ավազանը, Հրազդան գետի ավազանի վերին ու միջին հատվածը, ինչպես նաև Գեղամա լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերը։ Այն հարավ-արևմուտքից սահմանակից է մայրաքաղաքին, արևմուտքից՝ Արագածոտնի, հյուսիսից՝ Լոռու, հյուսիս-արևելքից՝ Տավուշի, արևելքից՝ Գեղարքունիքի և հարավից՝ Արարատի մարզերին։

Կոտայքի մարզի վարչական կենտրոնը Հրազդանն է։ Ամենամեծ քաղաքն Հրազդանն է։ Կոտայքի մարզը զբաղեցնում է 2089 կմ² տարածք (8-րդը Հայաստանի մարզերի շարքում)։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ մարզի բնակչությունը կազմում է 254 397 մարդ։

Կոտայքի արևմտյան մասը նախկինում մտել է Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Կոտայք, իսկ արևելյանը՝ Մազազ գավառների մեջ։

Սևաբերդ

Սևաբերդ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 53 կմ հարավ-արևելք, Գեղամա լեռների լանջին։

Սևաբերդ գյուղը գտնվում է Աբովյան քաղաքից 14,6 կմ արևելք՝ Գեղամա լեռնաշղթայի արևմտյան ստորոտին։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 2035-2080 մ։ Սևաբերդը սամանակից է Զովաշեն, Զառ, Գեղաշեն համայնքներին, իսկ արևելքից սահմանակից է Գեղամա լեռների ալպիական մարգագետիններին։ Սևաբերդը որոշ ժամանակով միացած է եղել Զառ համայնքին։ Համաձայն ՀՀ վարչապետի 20.10. 1997 թ․ թիվ 493 որոշման՝ Սևաբերդը ներառվել է ՀՀ բարձր լեռնային բնակավայրերի շարքում։ 2017 թ․ համայնքների խոշորացման ծրագրով գյուղը մտել է Ակունք համայնքի մեջ։ Գյուղից ոչ հեռու` 1,5 կմ հարավ, գտնվել է եզդիական բնակավայր՝ Մուսաքենդ, որը այսօր անմարդաբնակ է։ Գյուղի մակերեսը կազմում է 15.92 կմ։

Գյուղը զուտ հայաբնակ է եղել մինչև 1604 թվականը։ Որոշ ժամանակ անց խանական իշխանությունների հովանավորությամբ հայաթափ գյուղատեղիում հաստատվել են թյուրքական ծագմամբ իսլամադավան խաշնարած ցեղեր։

Ինձ համար Ամանորը հրաշալի հրաշքների տոն է։

Ինձ թվում է որ Ամանորը բոլոր մարդիկ սիրում են և  դրա համար նրանք մեծ շուքով են տոնում այն։

Ամանորյա պատրաստությունների մեջ ինձ համար այդքան կարևոր չեն տոնական ուտելիքները ինչքան որ եղևնին և տունը զարդարելու արարողությունը, որին ես անհամբերությամբ սպասում եմ և ակտիվ մասնակցում եմ։

Ամանորը ինձ համար հրաշքների տոն է որին ես հավատում եմ սրտատրոփ սպասում եմ։

Ինձ համար այս տարում ոչ մի առանձնահատուկ բան չի եղել, պարզապես մեծացել եմ մեկ տարով։

Ես ինքս ինձ ուզում եմ խոստովանել որ ինձ շատ լավ եմ պահել այս տարի, լավ եմ սովորել բայց ունեմ բնավորության միքանի գծեր, որոնք պետք է ուղղեմ դեպի լավը և ես խոստանում եմ, որ գալիք տարում կփորձեմ ուղղել։ ԵՒ քանի որ ես շատ բարի ու խելացի տղա եմ, կարծում եմ, որ արժանի եմ շատ նվերների։

https://davitmskh.school.blog/2021/09/09/%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%ab%d6%80%d5%b4%d5%a1%d5%b6-%d5%b4%d5%a5%d5%a9%d5%b8%d5%a4%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8%e2%80%a4/

https://davitmskh.school.blog/2021/10/01/%d5%b6%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d6%84-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%ab%d5%b3%d5%a1%d5%af%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8/

https://davitmskh.school.blog/2021/11/10/%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%ae-%d6%87-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6-%d5%b4%d5%a1%d5%bd%d5%b7%d5%bf%d5%a1%d5%a2-%d5%ba%d5%a1%d5%b5%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1/

https://davitmskh.school.blog/2021/11/10/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%ba%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%bf%d5%b6-%d5%ab%d6%80-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%b6%d6%81%d6%84%d5%ab-%d6%87-%d5%a1%d6%80%d5%a5%d5%a3%d5%a1%d5%af%d5%ab-%d5%b7%d5%b8%d6%82/

https://davitmskh.school.blog/2021/12/15/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%80%d6%87%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%a9%d5%ab-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b1%d6%87%d5%a5%d6%80%d5%a8/

После обеда старик лёг отдохнуть да припомнил Ленивице, что у него одежда порвана, и попросил заштопать. А Ленивица думает себе: „Авось и так пройдёт. Старик добрый, он мне и так пятачков подарит”. На третий день приходит Ленивица и просит Мороза Ивановича её домой отпустить да за работу наградить.
– Я тебя награжу, – отвечал старичок, – и какова работа, такова будет и награда. С этими словами Мороз Иванович дал Ленивице серебряный слиток и пребольшой бриллиант. Ленивица так этому обрадовалась, что схватила то и другое и, даже не поблагодарив старика, домой побежала. Пришла домой и хвастается:
– Вот, – говорит, – что я заработала.
Не успела она договорить, как серебряный слиток растаял и полился на пол; в то же время начал таять и бриллиант. А петух вскочил на забор и громко закричал:
– Кукареку, Кукареку, у Ленивицы в руках ледяная сосулька!

серебряный слиток – արծաթաձույլ
ледяная сосулька – սառցալեզվակ

Спишите, вставляя пропущенные буквы.

1. Рукодельница была умная девочка: рано вставала, печку топила, петуха кормила, а потом на колодец за водой ходила.

2. А Ленивица в постельке лежала, вставала, садилась к окошку мух считать.

3. В печке сидел румяный пирожок, а на дереве росли румяние  яблочки.

4. Мороз Иванович сидел на ледяной лавочке да снежные комочки ел.

Составьте 5 вопросов к тексту.

Каким был Мороз Иванович?

Старик что припомнил Ленивице?

Ленивица когда пришла домой что сказала старику?

Что делал петух?

Что дал старик Ленивице?

Օրվա գործունեություն․

Բանավոր հաշվարկներ

Կրկնեք բազմապատկման աղյուսակը։

Թեմա՝ Ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ և ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար/ մաս 2․

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի
բաժանարար է, կոչվում է նրանց ընդհանուր բաժանարար։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բաժանարարներից ամենամեծը
կոչվում է նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար։
Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարի նշանը կլոր փակագիծն է՝ ( ):
Օրինակ՝ Գտեք 10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

1-ին տողում գրենք 10-ի բոլոր բաժանարարները, իսկ 2-րդ
տողում գրենք 15-ի բոլոր բաժանարարները՝
10՝1,2,5,10
15՝1,3,5,15։

10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը 5 է, գրում ենք այսպես՝ (10,15)=5։

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի բազմապատիկ է, կոչվում է այդ թվերի ընդհանուր բազմապատիկ։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բազմապատիկներից ամենափոքրը
կոչվում է այդ թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ։
Երկու բնական թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը
նշանակելու համար օգտագործում ենք քառակուսի փակագծեր՝ [ ]։

Օրինակ՝ Գտեք 4 և 10 թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:

1-ին տողում գրենք 4-ի բազմապատիկները,
իսկ 2-րդ տողում գրենք 10-ի բազմապատիկները
4՝ 4,8,12,16,20,24,28,32,36,40,․․․
10՝ 10,20,30,40,50,60,․․․
20 և 40-ը 4-ի և 10-ի ընդհանուր բազմապատիկներ են, 20-ը այդ թվերի
ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկն է։
Գրում ենք այսպես՝ [4,10]=20

Առաջադրանքներ

Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:

2 և 44=44
15 և 25=75
6 և 240=240
3 և 13=39
7 և 17=119
5 և 17=85
8 և 11=88
25 և 75=75
18 և 72=72
24 և 18=72
3 և 7=21
9 և 11=99
260 և 13=260
100 և 30=300
13 և 390=390
81 և 27=81
24 և 60=120
35 և 60=420
15 և 50=150
4 և 170=340

Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

2 և 44=2
15 և 25=5
6 և 240=6
3 և 13=1
7 և 17=1
5 և 17=1
8 և 11=1
25 և 75=25
18 և 72=18
24 և 18=6
3 և 7=1
9 և 11=1
260 և 13=13
100 և 30=10

13 և 390=13
81 և 27=27
24 և 60=12
35 և 60=5
15 և 50=5
4 և 170=2

Նոր տարին Գերմանիայում աղմկոտ և էմոցիաներով լի տոն է։ Գերմանացի փոքրիկները սպասում են Սանտա Նիկոլաուսին, ով փոքրիկ ավանակի վրա նստած շրջում է գերմանական քաղաքներում ու նվերներ տանում երեխաներին։ Գերմանիայում ամանորյա ավանդույթներից է հատուկ նշել ժամը 12։00-ը։ Երբ ժամացույցը սկսում է խփել 12։00-ի զանգերը, գերմանացիները բարձրանում են աթոռների և բազմոցների վրա և վերջին զանգի հետ ցատկում են «նոր տարվա» մեջ։ Սա շատ հին ավանդույթ է, որը պահպանվել է մինչև մեր օրերը և կիրառվում է գերմանական ընտանիքներում։

Ողջույն ես Դավիթն եմ ներկայացնում եմ ռուսերենի հաշվետու պատումը։ Ես սիրում եմ ռուսերեն։ Ռուսերենը շատ լավ եմ սովորում։ Եվ ռուսերեն սկսել եմ լավ խոսել։

https://davitmskh.school.blog/2021/09/16/15-09-22-05-english/

https://davitmskh.school.blog/2021/09/28/22-29-09-homework/

https://davitmskh.school.blog/2021/11/17/past-simple/

Օրվա գործունեություն․

Բանավոր հաշվարկներ

Կրկնեք բազմապատկման աղյուսակը։

Թեմա՝ Ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ և ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար/ մաս 2․

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի
բաժանարար է, կոչվում է նրանց ընդհանուր բաժանարար։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բաժանարարներից ամենամեծը
կոչվում է նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար։
Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարի նշանը կլոր փակագիծն է՝ ( ):
Օրինակ՝ Գտեք 10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

1-ին տողում գրենք 10-ի բոլոր բաժանարարները, իսկ 2-րդ
տողում գրենք 15-ի բոլոր բաժանարարները՝
10՝1,2,5,10
15՝1,3,5,15։

10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը 5 է, գրում ենք այսպես՝ (10,15)=5։

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի բազմապատիկ է, կոչվում է այդ թվերի ընդհանուր բազմապատիկ։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բազմապատիկներից ամենափոքրը
կոչվում է այդ թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ։


Երկու բնական թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը
նշանակելու համար օգտագործում ենք քառակուսի փակագծեր՝ [ ]։

Օրինակ՝ Գտեք 4 և 10 թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:

1-ին տողում գրենք 4-ի բազմապատիկները,
իսկ 2-րդ տողում գրենք 10-ի բազմապատիկները
4՝ 4,8,12,16,20,24,28,32,36,40,․․․
10՝ 10,20,30,40,50,60,․․․
20 և 40-ը 4-ի և 10-ի ընդհանուր բազմապատիկներ են, 20-ը այդ թվերի
ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկն է։
Գրում ենք այսպես՝ [4,10]=20

Առաջադրանքներ

Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:
[8 և 40]=40
[17 և 2]=34
[32 և 8]=32
[14 և 7]=14
[5 և 9]=45
[20, 6]=60
[11 և 7]=77
[3 և 5]=15
[5 և 12]=60
[35 և 5]=35
[7և 5]=35
[4 և 14]=28
[6 և 8]=24
[9 և 6]=18

Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
(35 և 40)=5
(24 և 32)=8
(80 և 320)=80
(25 և 100)=25
(9 և 11)=1
(19 և 9)=1
(18 և 8)=2
(28 և 21)=7
(35 և 25)=5

Օրվա գործունեություն․

Բանավոր հաշվարկներ

Կրկնեք բազմապատկման աղյուսակը։

Թեմա՝ Ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ և ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի
բաժանարար է, կոչվում է նրանց ընդհանուր բաժանարար։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բաժանարարներից ամենամեծը
կոչվում է նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար։
Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարի նշանը կլոր փակագիծն է՝ ( ):
Օրինակ՝ Գտեք 10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

1-ին տողում գրենք 10-ի բոլոր բաժանարարները, իսկ 2-րդ
տողում գրենք 15-ի բոլոր բաժանարարները՝
10՝1,2,5,10
15՝1,3,5,15։

10 և 15 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը 5 է, գրում ենք այսպես՝ (10,15)=5։

Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի բազմապատիկ է, կոչվում է այդ թվերի ընդհանուր բազմապատիկ։
Տրված բնական թվերի ընդհանուր բազմապատիկներից ամենափոքրը
կոչվում է այդ թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ։
Երկու բնական թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը
նշանակելու համար օգտագործում ենք քառակուսի փակագծեր՝ [ ]։

Օրինակ՝ Գտեք 4 և 10 թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:

1-ին տողում գրենք 4-ի բազմապատիկները,
իսկ 2-րդ տողում գրենք 10-ի բազմապատիկները
4՝ 4,8,12,16,20,24,28,32,36,40,․․․
10՝ 10,20,30,40,50,60,․․․
20 և 40-ը 4-ի և 10-ի ընդհանուր բազմապատիկներ են, 20-ը այդ թվերի
ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկն է։
Գրում ենք այսպես՝ [4,10]=20

Առաջադրանքներ

Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:
[4 և 16]=16÷4=4, 16:16=1
[15 և 6]=30:15=2, 30:6=5
[28 և 7]=28,7=4
[27 և 3]=27,3=1
[7 և 3]=7,3=21
[60, 3]=60,3=2
[7 և 9]=7,9=1
[3  և 19]=3,19=1
[8 և 12]=8,12=2
[60 և 12]=60,12=5
[50, 250]=50,250=5
Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
[21, 7]=7, 21′ 7,3,21,1, 7′ 7,1
[28 և 35]=28’7,4,28,2,14,1, 35′ 7,5,35,1
[240 և 40]=240′ ,240,120,80,60,40,30,20,10,2 40′ 40,20,10,5,2,1
[32 և 16]=32′ , 32,4,8,2,1,16  16′ 16,8,4,2,1
[2 և 9]= 2′ 2,1 9′ 9,3,1
[19 և 5]= 19′ 19,1 5′ 5,1
[17  և 8]=17′ 17,1 8′ 8,2,4,1
[24 և 16]=24′ 24,2,3,4,6,8,1 16′ 16,2,4,8,1
[35 և 45]=35′ 35,7,5,1 45′ 45,3,5,9,1