Դավիթ Հարությունյան

Жил – был один мальчик, он очень любил школу и прятки, но никто не играл с ним. Так он построил школу, в которой он будет играть в прятки. И все подружились, хотели играть с ним. И «так создавалась наша школа».

Առավոտյան ժամը 10.00-ին մենք գնացինք Խոր Վիրապ։ Մայր դպրոցի կայանատեղիում նստեցինք ավտոբուսի մեջ և շարժվեցինք դեպի Խոր Վիրապ։ Սկզբում մենք կանգ առանք Խոր վիրապի եկեղեցիում այնտեղ մենք աղոթեցինք և մոմ վառեցինք, դրանից հետո մենք դուրս եկանք և սկսեցինք նախաճաշեցինք և հետո մենք գնացինք Խոր Վիրապի փոսի մոտ և սկսեցինք իջնել փոսի երկարությունը 6 մետր եր  այնտեղ սև գույնի խաչեր էին Հիսուս Քրիստոսի նկարն եր։ Հետո մենք դուրս եկանք   և գնացինք փոքրիկ սարի նման տեղ այնտեղ շատ գեղեցիկ տեսարան բացվեց իսկ հետ մենք   ժամը 16.00-ին հետ եկանք։

В доме у нас жил ёжик. Когда его гладили, он прижимал иголки к спине и делался совсем мягким. Поэтому мы его назвали Пушком. Если Пушок был голодный, он бегал за мной, как собака. При этом он кусал меня за ноги, требуя еды. Летом я брал Пушка с собой в сад. Он бегал по дорожкам, ловил жуков и с аппетитом их съедал. Когда наступила зима, я перестал брать Пушка на улицу. Но вот однажды я собрался на санках с гор кататься и решил взять с собой Пушка. Взял я ящик, положил туда тряпку и посадил ежа, а сверху другой тряпкой закрыл, чтобы ему теплее было.Долго я катался с ребятами на санках, а потом мы решили пойти в деревню, чтобы посмотреть на убитого волка. Его только что охотники принесли. Я поставил санки с Пушком в сарай, а сам с ребятами побежал. Там, в деревне, мы с ребятами смотрели, как с волка снимают шкуру. Домой я пришёл поздно. О Пушке я вспомнил только на другой день. Побежал я в сарай к санкам. Смотрю – лежит мой Пушок, свернулся и не двигается. Взял я его в руки, но он даже не пошевелился. За ночь, видимо, замёрз и умер.

Я решил похоронить Пушка в саду, закопать в снег в том ящике, в котором он умер. Очень мне его было жалко. Но вот наступила весна, да какая тёплая! Один раз утром вышел я в сад. Там весной особенно хорошо – солнце светит, на деревьях первые листочки появляются. Вдруг смотрю, листья под деревом зашевелились. Что такое? Из-под старых листьев показывается знакомая мордочка, черные глазки смотрят на меня. Я бросился к ёжику. Через секунду я уже держал на руках Пушка, он обнюхивал мои пальцы и просил еды. Рядом на земле лежал ящик, в котором Пушок проспал всю зиму.

Подберите к следующим словам антонимы из текста.
Твёрдый-мягкий, сытый-голодний, снизу-сверху, холоднее-тёплее, рано-позно, день-ноч, холодный-тёплый, плохо-хорошо.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Где жил ёжик? Ёжик жил в доме мальчика. 2. Почему его назвали Пушком? Когда его гладили, он прижимал иголки к спине и делался совсем мягким. Поэтому мы его назвали Пушком. 3. Куда мальчик положил ёжика, когда пошёл кататься на санках? Мальчик положил ёжика в каробку.4. Куда пошли ребята, чтобы посмотреть на убитого волка? Мальчики пошли в деревню 5. Что увидел мальчик, когда вернулся в сарай за Пушком? Мальчик увидел что ёжик умер. 6. Где похоронил ёжика мальчик?мальчик похоронил ёжика внутри коробка под снегом. 7. Что увидел мальчик в саду, когда вышел туда весной?он увидел что ёжик подгладивал мальчика.

Согласны ли вы с тем, что…
1. Пушок разрешал себя гладить и умел просить еду.-да 2. Однажды маль-чик взял ёжика с собой кататься на санках.-да 3. Пушок замёрз в сарае и умер. -да 4. Весной мальчик нашёл в саду нового ёжика.-нет

Допишите предложения так, чтобы они соответствовали содержанию рассказа.
1. В доме у нас жил ёжик 2. Мы назвали его Пушком, потому что Когда его гладили, он прижимал иголки к спине и делался совсем мягким.3. Летом я выходил сним на улицу 4. Я поставил санки с Пушком в сарай 5. Но вот наступила весна какая тёплая 6. Из-под старых листьев подгладивал ёжик

Прочитайте текст. Скажите, что нового вы узнали о ежах.
Ёж – животное небольшого размера. Длина его тела составляет 20– 30 см. У взрослых ежей обычно пять–шесть тысяч игл, у молодых – около 3 тысяч. Ёж охотится в ночное время. Часто можно увидеть на картинке или в мультфильме ёжика с румяным яблоком на спине. Кто это видел? Никто не видел. Но все думают, что яблоки и грибы ёжик запасает себе на зиму. На самом деле ежам не нужны запасы, потому что зимой ежи… спят. Впадают в спячку с ноября по апрель. Во время спячки ёж совершает всего один вдох в минуту, а температура его тела падает до 1,8 °C. Во время спячки ёж расходует подкожный жир, накопленный летом. Ежи питаются жуками, червяками и ящерицами.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Сколько игл у ежа? Пять шесть тысяча игл 2. Почему ёж не делает запасов на зиму? самом деле ежам не нужны запасы, потому что зимой ежи… спят. 3. Когда ёж впадает в спячку?самом деле ежам не нужны запасы, потому что зимой ежи… спят. Впадают в спячку с ноября по апрель. 4. Чем питаются ежи? Во время спячки ёж расходует подкожный жир, накопленный летом. Ежи питаются жуками, червяками и ящерицами.

Прочитайте о еже.
Лежала между ёлками подушечка с иголками.
Тихонечко лежала, потом вдруг убежала.

Сердитый недотрога живёт в глуши лесной
Иголок очень много, а нитки ни одной.

Քանի որ ես այս հինգը տարին  սովորել եմ այս դպրոցում,  դրա համար ես շատ տեղեր գիտեմ օրինակ` Ագարակը ,ներսի լողավազանը։ Իմ դպրոցում լավ բաներից է ծեսերը,որոնցից է նաև հարիսայի և նաև ճամփորդությունները, քանի որ ճամփորդելով նոր բաներ ես տեսնում և իմանում, նոր տեղեր ես գնում, իսկական բնություն ես տեսնում։Իմ դպրոցում դասերը անցկացվում են համակարգչով և կարիք չկա ծանր գրքերը դպրոց տանելու։Տեխնոլոգիայի դասերը շատ հետաքրքիր են անցնում։Մեկ օրը նկարչությամբ ենք զբաղվում, իսկ մյուս օրը կենդանիներին ենք խնամում կամ այգեգործությմբ ենք զբաղվում։ Իմ կարծիքով իմ դպրոցը ամենալավն է և ոչ մի բան չպետք է փոխել։

Задание 1.Ответьте на вопросы и поставьте знаки в конце каждого предложения

Кто собирает яблоки спиной_? Ёжик

Сколько ног у осьминога? 8
Каким насекомым хлопают в ладоши? Моль
Что рисует мороз на стёклах? Узоры
Где проводит медведь зиму? В берлоге

Задание 2. Задайте вопрос к каждому предложению и запишите ответ.
Когда это было? Это было зимой. Кто пошел на озеро? Мальчики пошли на озеро. Кто надел коньки? Ваня надел коньки и побежал на лёд. Где он упал? Он упал в воду.кто пришел на помощь?На помощь пришли товарищи. куда отвели Ваню?Они вытащили Ваню из воды и отвели домой.

Задание 3. Допишите пропущенную часть рассказа. Озаглавь рассказ.

Однажды я шёл из школы домой и вдруг увидел у забора щенка.

Каким был щенок? Маленьким
Что сделал мальчик? отвёз его домой
Где стал жить щенок? Как его назвали? Щенок стал жить у дома мальчик а щенку назвали шарик
Каким он стал? Большим.
Вот какой теперь у меня друг!

Задание 4. Спишите, вставляя пропущенные буквы и знаки препинания.
После уроков мы пришли в лес на прагулку как красиво зимой в лесу Мы катались на санках лижах коньках Играли в снежки.
Л вы любите зиму?

Задание 5. Напиши 3 вопросительных, 3 восклицательных и 3 повествовательных предложения.

Что ты сделал вчера?
У тебя есть брат?
Какая была погода вчера?

Там было очен красиво!
Наконец – то зима!
Это будеть самая крутая зима!

Мне девять лет.
Мой брат в восемь классе.
Я люблю зиму.

Օրվա գործունեություն․

Հարցերի պարզաբանում

Մտքի վարժանք(բանավոր հաշվարկներ)

Ինքնաստուգում

1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 9 սմ,  12 սմ։

6×9=64

6×12=72

9×12=108

64+72+108=244

2.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 7 դմ, 8 դմ,  10 դմ։

7×8=56

7×10=70

8×10=80

56+70+80=206

3․Հաշվեք  9 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

9×9×9=729

4․ Հաշվեք 8 դմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։

8×8×3=192
192×2=384

5․ 180, 124, 1025, 25681, 10000, 369 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 5-ի։
180, 1025, 10000

6․ 14, 25, 15980, 1546, 23551, 25693 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 2-ի։
14, 15980, 1546

7․ 6358, 1500, 3650, 1423, 2544 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 10-ի։
1500, 3650

8․ 4501, 3691, 1008, 3702, 2566 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 3-ի։
1008, 3702

9․ 909, 1000, 33003, 6009, 60606, թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։
9, 909,

10․ 3600, 2425, 1800, 1016, 2598 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։
3600, 1800,

Գործնական աշխատանք1։

• Գունավոր ստվարաթղթից պատրաստեք ուղղանկյունանիստ, առանձին պատրաստեք նաև նրա փռվածքը։
• Քանոնով չափեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի երկարությունը, լայնությունը և բարձրությունը։ Հաշվեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը։
• Կատարեք ֆոտոշարք, որտեղ կերևա, թե ինչպես եք պատրաստել ուղղանկյունանիստը։

Գործնական աշխատանք2։

• Գունավոր ստվարաթղթից պատրաստեք խորանարդ, առանձին պատրաստեք նաև նրա փռվածքը։
• Քանոնով չափեք պատրաստած խորանարդ կողը և հաշվեք մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը։
• Կատարեք ֆոտոշարք, որտեղ կերևա, թե ինչեպս եք պատրաստել խորանարդը։

Արևմտահայերենի բառարանից օգտվելով, բացատրի՛ր տրված բառերն ու արտահայտությունները։

սովորել-սորվիլ

հոգնել-դադվիլ

լուռ-լուռ

պառկել-պառկիլ

կուլ տալ, կլանել-կլլել

լրություն-լրութիւն

օղակ-օղիկ

խենթ, խելառ-խենդ

մեգ, մառախուղ-

փուչիկ-

կենդանիներ վարժեցնող-գազանազուսպ

զզվել-նողկալ-զզվիլ

բաժակ-գավաթ

Հիմա փորձի՛ր գտնել տրված արևմտահայերեն բառերի բացատրությունները։

ագեվոր-

ագուռ-աղյուս

դգալ-Գդալ

դի-դիակ

ետքը-հետո

աճապարել-շտապել

Գտի՛ր տրված բառերի բացատրությունները։ Դիտարկի՛ր արևմտահայերեն և արևելահայերեն լեզուներում դրանց գրության ձևերի տարբերությունները։

աճիլ-աճել

լսվիլ-լսվել

լվացվիլ-լվացվել

ժպտիլ-ժպտալ

լեցվիլ-լցվել

լծվիլ-լծվել

լորտնիլ-լորտնել

խամրիլ-խամրել

խախտիլ-խախտել

խաղաղիլ-խաղաղվել

ծփիլ-ծփալ

Օրվա գործունեություն․

Հարցերի պարզաբանում

Մտքի վարժանք(բանավոր հաշվարկներ)

Թեմա՝ Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերես և ծավալ

1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 2 սմ, 9 սմ,  11 սմ։

2×9=18

2×11=22

9×11=99

18+22+99=139

139×2=278

2×9×11=198

2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ,  8 դմ։

5×7=35

5×8=40

7×8=56

35+40+56=131

131×2=162

5×7×8=280

3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

6×12=72

6×10=60

12×10=120

72+60+120=252

252×2=504

6×12×10=720

4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 13 սմ, 15 սմ,  10 սմ։

13×15=195

13×10=130

15×10=150

195+130+150=475

475×2=950

13×15×10=1950

5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

11×12=132

11×10=110

12×10=120

132+110+120=362

362×2=724

11×12×10=1320

6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝         

 3 դմ,  20 սմ, 10 սմ։

3×20=60

3×10=30

20×10=200

60+30+200=290

290×2=580

3×20×10=600

7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

11×12=132

11×14=154

12×14=168

132+154+168=454

454×2=960

11×12×14=1848

8․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

15 սմ, 16 սմ, 17սմ։

15×16=240

15×17=255

16×17=272

240+255+272=767

767×2=1534

15×16×17=4080

9․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

10 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

10×12=120

10×14=140

12×14=168

120+140+168=428

428×2=856

10×12×14=1680

10․ Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ խնդիրներ։

Օրվա գործունեություն․

Հարցերի պարզաբանում

Մտքի վարժանք(բանավոր հաշվարկներ)

Թեմա՝ Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերես

Սիրելի սովորողներ, այսօր կսովորենք հաշվել ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, ինչպես նաև կկատարեք գործնական աշխատանք։

Նախ ուսումնասիրենք ուղղանկյունանիստի փռվածքը։ Այն բաղկացած է 6 ուղղանկյուններից։

Օրինակի վրա հասկանանք, թե ինչպես պատրաստենք ուղղանկյունանիստ։ Ընտրեք 3 տարբեր չափումներ, օրինակ՝ 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ։ Գունավոր ստվարաթղթից կտրեք 3 սմ և 5 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն, կտրեք նաև 5 սմ և 8 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն, որից հետո կտրեք 3 սմ և 8 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն։ Այժմ սկոչի միջոցով այդ ուղղանկյունները միացրեք այնպես, որ ստանաք ուղղանկյունանիստի փռվածքը, դրանից հետո հեշտությմաբ կստանաք ուղղանկյունանիստ, որի չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ։

Ուղղանկյուանանիստի մակերևույթի մակերեսը նրա բոլոր նիստերի(ուղղանկյունների)  մակերերսների գումարն է։

Ուղղանկյունանիստի  չափումներն են՝ ուղղանկյունանիստի լայնությունը, երկարությունը և բարձրությունը։

Եթե ուղղանկյունանիստի չափումները նշանակենք a,b,c, քանի որ ուղղանկյունանիստի հանդիպակաց նիստերը իրար հավասար են, ուստի  նրա բոլոր նիստերի  մակերերսների գումարը կլինի՝ 2*a*b+2*b*c+2*a*c, որն էլ ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն է։

Օրինակ՝ հաշվենք 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ չափումներով ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։

a=3 սմ, b=5 սմ, c=8 սմ, ուրեմն ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը՝ 2*3*5+2*5*8+2*3*8=30+80+48=158 սմ քառ․։

Ավելի լավ հասկանալու համար նախ պատկերենք ուղղանկյունանիստի փռվածքը՝

Նախ նկատենք, որ կա 2 հատ 3 սմ և 5 սմ կողմերով ուղղանկյուն։ Հաշվենք 3 սմ և 5 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերեսը՝ 3*5=15 սմ քառ․։

Այժմ նկատենք, որ կա 2 հատ 3 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուն։ Հաշվենք 3 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերսը՝ 3*8=24 սմ քառ․:

Այնուհետև նկատենք, որ կա 2 հատ 5 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուն։ Հաշվենք 5 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերեսը՝ 5*8=40 սմ քառ․։

S(մակերևույթի մակերես)=2*15+2*24+2*40=30+48+80=158 սմ քառ․

Առաջադրանքներ․

1․Գործնական աշխատանք։

• Գունավոր ստվարաթղթից պատրաստեք ուղղանկյունանիստ, առանձին պատրաստեք նաև նրա փռվածքը։
• Քանոնով չափեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի երկարությունը, լայնությունը և բարձրությունը։ Հաշվեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը։

2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ,  8 դմ։

5×7=35

5×8=40

7×8=56

35+40+56=262

3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

6×12=72

6×10=60

12×10=120

72+60+120=518400

4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ,  10 սմ։

3×5=15

3×10=30

5×10=50

15+30+50=95

5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

11×12=132

11×10=110

12×10=120

132+110+120=362

6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝         

 3 դմ,  20 սմ, 10 սմ։

3×20=60

3×10=30

20×10=200

60+30+200=290

7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

11×12=132

11×14=154

12×14=168