
English


1.Կետադրի՛ր:
Մենք ես ու Ցոլակը մտանք բակ: Ընկերներս գլխաբաց թե հասարակ շապիկով երկու տղա քայլում էին գետափով: Ես ու իմ ընկերը Անդոն հաց ենք տանում նրա հոր բրուտ Ավագի համար: Կարմիր շորերով աղջիկը այդ բարձրահասակ երեխան հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին: Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի: Քամին աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին վայրագ ուժով խառնեց- պղտորեց գետի անշարժ ջրերը: Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից: Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը Բաֆուտի Ֆոնը: Ծառերից հազարամյա կաղնիներից կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը:
Մենք` ես ու Ցոլակը, մտանք բակ: Ընկերներս՝ գլխաբաց, թե հասարակ շապիկով երկու տղա, քայլում էին գետափով: Ես ու իմ ընկերը՝ Անդոն, հաց ենք տանում նրա հոր՝ բրուտ Ավագի համար: Կարմիր շորերով աղջիկը, այդ բարձրահասակ երեխան, հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին: Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն՝ դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի: Քամին՝ աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին, վայրագ ուժով խառնեց-պղտորեց գետի անշարժ ջրերը: Մեր՝ երեխաներիս, աչքը չէր հեռանում արագիլներից: Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը՝ Բաֆուտի Ֆոնը: Ծառերից՝ հազարամյա կաղնիներից, կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը:
2.Տրված պարզ նախադասությունները բարդեցրո՛ւ` ավելացնելով փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող երկրորդական նախադասություններ:
Այս սայլը տեղից միայն մի ուժ կարող է շարժել: (ե՞րբ) Քչերը գիտեն: (ի՞նչ) Փորձարարները զղջում էին: (ինչո՞ւ) Նա բոլորովին չէր վախենում: (ինչի՞ց) Բոլորի հայացքներն ուղղվեցին նավի կողմը: (ո՞ր)
Այս սայլը տեղից միայն մի ուժ կարող է շարժել, երբ հզոր քամի է փչում:Քչերը գիտեն, թե ինչպես է կառուցվել այդ գյուտը:Փորձարարները զղջում էին, որ իրենց փորձը ձախողվել էր:Նա բոլորովին չէր վախենում, թեև գիշերը մթին էր:Բոլորի հայացքներն ուղղվեցին նավի կողմը, որը մոտենում էր նավահանգստին:
1.Կիրառի՛ր աշխարհագրական հմտություններդ: Ինչպե՞ս կարող էր
օսմանա-սեֆյան պատերազմն ազդել տարածաշրջանի առևտրային
ուղիների և տնտեսական գործունեության վրա:
Օսմանյան և Սեֆյան կայսրությունների միջև հիմնականում վիճարկվում էին Կովկասի (ներառյալ Հայաստանի մեծ մասը), Իրաքի և Արևելյան Անատոլիայի տարածքները։ Հայաստանը ռազմավարական կարևորություն ուներ երկու կայսրությունների համար՝ իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ՝ որպես կապող կամուրջ Արևելքի և Արևմուտքի միջև:
2. Մեկնաբանի՛ր քարտեզը։ Ո՞ր տարածքներն էին վիճարկվում Օսմանյան
կայսրության և Սեֆյան կայսրության միջև։
Օսմանյան և Սեֆյան կայսրությունների միջև հիմնականում վիճարկվում էին Կովկասի (ներառյալ Հայաստանի մեծ մասը), Իրաքի և Արևելյան Անատոլիայի տարածքները։ Հայաստանը ռազմավարական կարևորություն ուներ երկու կայսրությունների համար՝ իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ՝ որպես կապող կամուրջ Արևելքի և Արևմուտքի միջև:
>Ներկայացրո՛ւ։ Որո՞նք էին XV դ. Օսմանյան սուլթանության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև
բախման հիական պատճառները:
XV դարի բախման հիմնական պատճառները
Կրոնական տարբերություններ՝ Օսմանյան կայսրությունը սուննի իսլամի հետևորդ էր, մինչդեռ Սեֆյան Պարսկաստանը շիա իսլամի կողմնակիցն էր։
Տարածքային հակասություններ՝ հատկապես Կովկասի և Միջագետքի ռազմավարական տարածքների համար։
Գերիշխանության հաստատման պայքար՝ երկու կայսրություններն էլ ձգտում էին գերիշխանություն հաստատել տարածաշրջանում:
> Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ օսմանցիների և սեֆյանների միջև
հակամարտությունը Հայաստանի մշակութային կյանքի և ժողովրդագրական պատկերի վրա:
Հետևանքները Հայաստանի մշակութային և ժողովրդագրական վրա
Քաղաքակրթական ավերածություններ՝ պատերազմները հանգեցրին հայկական քաղաքների և գյուղերի ավերումին:
Դեմոգրաֆիական փոփոխություններ՝ բազմաթիվ հայեր ստիպված էին գաղթել, իսկ որոշ շրջաններում սկսվեց մահմեդականացման գործընթաց։
Մշակութային կորուստ՝ հայկական մշակութային և կրոնական ժառանգությունը մեծապես տուժեց:
> Գնահատի՛ր։ Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեցին XVI դ. հայազգի գործիչները Հայաստանի
ազատագրման ուղղությամբ։ Ինչո՞ւ դրանք հաջողության չհասան:
Հայազգի գործիչների քայլերը և դրանց անհաջողությունները
XVI դարում հայ ազգային գործիչները փորձեցին ազատագրել Հայաստանը՝ համագործակցելով եվրոպական տերությունների կամ տեղական առաջնորդների հետ։ Սակայն այս ջանքերը հաջողություն չունեցան՝ մի քանի պատճառներով.
Տարածաշրջանի երկու հզոր կայսրությունների՝ Օսմանյան և Սեֆյան, գերիշխանությունը։
Հայկական բանակի և ռազմական կազմակերպվածության բացակայությունը։
Քաղաքական համերաշխության պակասը՝ ներքին տարաձայնությունների պատճառով։
Եվրոպական տերությունների շահերի բացակայությունը Հայաստանում:
Այս գործոնների համադրությամբ հայկական ազատագրական շարժումները չկարողացան ստանալ բավարար աջակցություն և կայունություն: