Posted in Պատմություն 8

Հայաստանը 15 դ.

1. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Լենկ
Թեմուրի ասպատակությունները Հայաստանի
բնակչության և քաղաքային կյանքի վրա։

Լենկ Թեմուրի արշավանքները (14-րդ դարի վերջ – 15-րդ դարի սկիզբ) աղետալի ազդեցություն ունեցան Հայաստանի վրա:

Հազարավոր մարդիկ սպանվեցին կամ գերեվարվեցին։
Շատ բնակավայրեր դատարկվեցին, գյուղերը ամայացան, իսկ բնակչությունը նվազեց։
Հայության մի զգալի հատված բռնագաղթի ենթարկվեց դեպի հարևան երկրներ։


Հայկական քաղաքները՝ Տարոնը, Արարատյան դաշտի բնակավայրերը, Անի քաղաքը, գրեթե ամբողջությամբ ավերվեցին։
Տնտեսական կյանքը կաթվածահար եղավ։ Արհեստները և առևտուրը անկում ապրեցին։
Մշակութային և կրոնական կենտրոնները՝ վանքերը, եկեղեցիները, դպրոցները, թալանվեցին կամ ավերվեցին։
Այս ասպատակությունները նպաստեցին Հայաստանի թուլացմանը, ինչը հեշտացրեց օտար տիրապետությունների հաստատումը։
2. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ 1441 թ.
Էջմիածնում հայոց հայրապետական աթոռի
վերահաստատումն Էջմիածնում։1441 թվականին հայոց կաթողիկոսական աթոռը Սիսի Կիլիկիայից տեղափոխվեց Էջմիածին։



Այս որոշումը վերականգ

նեց հայոց հոգևոր կենտրոնի կապը Հայկական լեռնաշխարհի հետ։
Էջմիածինը նորից դարձավ հայոց եկեղեցու գլխավոր կենտրոնը, ինչը նպաստեց ազգային ինքնության պահպանմանը։
Կաթողիկոսությունը ստանձնեց հայ ժողովրդի հոգևոր առաջնորդության դեր, հատկապես օտար տիրապետությունների պայմաններում:

Աթոռի տեղափոխումը խորհրդանշում էր հայկական պետականության գաղափարի հարատևումը։
Այն նպաստեց հոգևոր կրթության և մշակույթի վերածննդին։
Էջմիածինը դարձավ նաև ազգային համախմբման կենտրոն, հատկապես օտար լծի տակ գտնվող հայության համար։
Այս որոշումը կարևոր էր հայկական պետականության վերականգնման տեսլականի ձևավորման գործում։
3. Վերլուծի՛ր։ Ինչպիսի՞ քաղաքականություն էր
վարում Ջհանշահը հայերի նկատմամբ, ինչո՞ւ։

Ջհանշահը՝ Կարակոյունլու թյուրքերի առաջնորդը (1438–1467 թթ.), վարում էր բազմաբնույթ քաղաքականություն հայերի նկատմամբ։

Ջհանշահը հաճախ արտոնություններ էր տրամադրում հայերին, քանի որ նրանք կարևոր դեր էին խաղում երկրի տնտեսական կյանքում։
Հայերին թույլ էր տրվում շարունակել իրենց կրոնական և մշակութային կյանքը, թեև հարկատու էին մնում։

Հայերը զբաղված էին առևտրով և արհեստներով, ինչը խթանում էր երկրի տնտեսությունը։
Ջհանշահի շահը հայերին տնտեսապես շահավետ վիճակում պահելն էր՝ հարկային եկամուտներ ապահովելու համար։

Հայերը կազմում էին զգալի փոքրամասնություն, և նրանց հանդեպ մեղմ քաղաքականությունը նպաստում էր կայսրության կայունության պահպանմանը։
Սակայն որոշակի ժամանակներում հայերն էլ էին ենթարկվում բռնաճնշումների, հատկապես երբ քաղաքական կամ ռազմական շահերը պահանջում էին։
Ջհանշահի քաղաքականությունը հայերի նկատմամբ պայմանավորված էր նախևառաջ տնտեսական և քաղաքական շահերով՝ փորձելով զերծ մնալ անկայունությունից իր տիրույթներում։

Posted in Հայոց լեզու 8

Կրակի  առասպելը: Վլադիրմիր Հուլպաչ

Արևի  ճառագայթները  տարածվել  էին  ողջ  հնդկական  երկրի  վրա,  բայց  չէին  հասնում  Խոր Հովտին։  Այնտեղ  խստաշունչ  ձմեռն  էր  իշխում,  և  բոլոր  կենդանիները բացառությամբ  թավամազ  արջի  Արևի  գթությունն  էին  աղերսում։

Մի  գիշեր  սոսկալի  փոթորիկ  սկսվեց․  այնպիսի  փոթորիկ որ  ծառեր  էր  ջարդում  և  արմատախիլ  անում  ժայռեր  էր  փշրում  և  իր  ճանապարհին  ավերում  ամեն  ինչ։  Սակայն  մի  փոքրիկ  կղզյակի  վրա Մեծ  Ջրերի  մեջտեղում  կանգնած  էր  միայնակ  մի  թզենի  և  անտարբեր  երգում  էր  գարնան  երգը ծաղրելով  մոլեգնող  տարերքը։

Այս  բանն  ավելի  կատաղեցրեց  փոթորկին։

―  Քեզ  կսպանե՛մ,―  գոռաց  ամպրոպը  և  հարվածեց  քաջ  թզենու  ուղղակի  սրտին։

Ա՛յ  քեզ  զարմանք,  նույնիսկ  նրա  երգը  չդադարեց։  Թզենու  սրտում  վառվող  կրակը  երգը  փոխանցեց  լճի  ալիքներին  որոնք  հերթով  փոխանցեցին  ափերին  և  այնտեղից դեպի  հեռուները։

Արդեն  փոթորիկը  ուժասպառվում  էր։  Համարյա  արևածագ  էր  փոթորիկը  հեռացել  էր  հյուսիս  իր  ետևում  ավերածություն  թողնելով։  Ամպրոպը  նույնպես  չվել  էր  փոթորկի  հետ  անընդհատ  ետ  նայելով  շանթահարված  թզենուն։  Թզենին  այլևս  չէր  երգում  նրա  բունն  ու  ճյուղերը  կրակով  էին  բռնկված  և  կապույտ  ծխի  մի  սյուն  էր  երկինք  բարձրանում։

Խոր  Հովտում  բնակվող  կենդանիները  շուտով  նկատեցին  այդ  ծուխը։

Անգղը  թռավ  վեր  և  աչքերը  հառեց  ծխի  կողմը։

  Կրա՜կ,―  գոչեց  նա կրակ  կա  կղզու  վրա։

ինչ  բան  է  այդ  կրակը,  ինչի՞  է  նման հարցրին  մյուս  կենդանիները։

Մի  կարմրադեղին  բան  է  և  անընդհատ  երգում  է ահա  ամենը,  ինչ  գիտեմ  կրակի  մասին  պատասխանեց  անգղը։

Կրակը  մեր  բարեկամն  է  ասաց  սարդը եթե  կարողանանք  կրակը  բերել մեզ  տաք  կպահի։  Ուզո՞ւմ  եք  գնամ  բերեմ։

Ի՞նչ․․․  Դո՞ւ, ծիծաղեց  բուն  հեգնանքով,―  քո  սրունքներն  այնքան  ծուռտիկ  են մի  արջի  քուն  կտևի  մինչև  գնաս  և  վերադառնաոս։  Ես  ինքս  կգնամ։

Բուն  թափահարեց  թևերը  և  շարժվեց  դեպի  կղզին։

Պարզվեց  որ  կրակ  բերելը  շատ  ավելի  դժվար  էր,  քան  թվում  էր  բուին։  Նա  վերցրեց  շիկացած  կրակի  մի  կտոր  և  ցավից  գոռալով վայր  գցեց  անմիջապես։  Նա  խանձել  էր  իր  փետուրները  և  շատ  ուրախ  կլիներ  եթե  տուն  վերադառնար  առանց  նոր  փորձանքի։  Երբ  վերադարձավ անմխիթար  կերպով  մի  ճյուղի  նստած  ջանում  էր  արդարացնել  իրեն։

Կրակը  մեր  բարեկամը  չէ նա  նույնիսկ  չուզեց  ինձ  հետ  խոսել քիչ  էր  մնում  սպաներ  ինձ։

  Ես  դիմացկուն  մաշկ  ունեմ պարծեցավ  ակնոցավոր  օձը   գնամ  տեսնեմ  ինչ  կարող  եմ  անել։

Բայց  նա  էլ  այրվածքներ  ստանալով  իսկույն  ընկրկեց։

Կրակը  արտակարգ  ուժ  ունի   բացատրեց  նա  մյուսներին,  երբ  վերադարձավ  ձեռնունայն ամբողջովին  այրեց  ինձ։

Դուք  ինձ  մոռացե՞լ  եք։  Ես  արտակարգ  ուժ  ունեմ,  և  ո՞վ  գիտե,  գուցե  ինձ  հաջողվի  կրակը  բերել։  Ես  գիտեմ  նրա  հետ  վարվելու  ձևը ասաց  սարդը։

Թեև  ոչ  ոք  չհավատաց,  բայց  ոչ  մեկն  այս  անգամ  չփորձեց  նրան  հեգնել,  բոլորն  էլ  ուզում  էին  տեսնել թե  նա  ինչպես  կկատարի  իր  խոստումը։

Սարդը  չշտապեց  գնալ։  Ամենից  առաջ  մի  մեծ  պարկ  ճարեց  և  խնամքով  ծալելով,  կապեց  իր  մեջքին։  Հետո  ճանապարհ  ընկավ։

Նրա  ճանապարհորդությունը  երկար  տևեց։  Սարդի  ծռմռված  սրունքները  դժվարությամբ  էին  հաղթահարում  հանդիպող  խոչընդոտները,  և  երբ  մտավ  ջուրը,  ալիքները  նրան  այս  ու  այն  կողմ  էին  շպրտում, նա  աշխատում  էր,  որ  իր  մեջքի  բեռը  իրեն  ջրի  հատակը  չքաշի։

Մի  փոքր  հանգստանալուց  հետո  սարդը  վճռական  գործի  անցավ։  Իր  կապոցից  հանելով  մի  երկար  թել կամաց֊-կամաց  փաթաթեց  ամենաշիկացած  կտորին  և  սկսեց  մի  կախարդական  պար  պարել  որպեսզի  թելը  չբռնկվի։  Երբ  վերջացրեց,  թանկագին  ավարը  դրեց  կապոցի  մեջ  և  վերադարձի  ճամփան  բռնեց։

Բոլոր  կենդանիները  նրան  էին  սպասում։  Նրանք անհամբեր  հետաքրքրությամբ  շրջապատեցին  սարդին  տեսնելու  թե  ի՞նչ  է  արել։  Սարդը  թափ  տվեց  կրակը  կապոցից  և  ասաց․

Քաջ  թզենին  մի  այնպիսի  բարեկամ  է  ուղարկել  որ  ամենադաժան  ցրտին  էլ  մեզ  կտաքացնի,  բայց  մենք  պետք  է  խնամենք  նրան  և  կերակրենք,  այլապես  կսառչի։

Հուսով  եմ որ  շատ  չի  ուտի ասաց  արջամուկը,  վախենալով,  որ  իր  բաժնի  կեսը  կրակին  կտան։

Մի  անհանգստացիր,  կրակը  միայն  չոր  փայտ  է  ուտում  հանգստացրեց  նրան  սարդը։

Օհո՜,  բայց  քիչ  առաջ  փոթորիկ  էր  և  ամբողջ  փայտը  թրջված  է։

Ես  նրան  կտամ  իմ  կեղևը  որ  թաց  էլ  է  վառվում   ասաց  սոճին   պոկելով  կեղևի  մի  մեծ,  սպիտակ  կտոր։

Սկյուռը  պոկեց  մի  մեծ  շերտ  և  մոտեցրեց  կրակին։  Դեղնակարմիր  ծուխ  բարձրացավ  սկսեց  վառվել։

Այն  ժամանակվանից  կրակը  երբեք  չի  հանգել։  Ցերեկները  սկյուռը  պահում  էր  կրակը,  իսկ  երեկոյան  բոլորը  հավաքվում  էին  նրա  շուրջը  և  երգում  մի  երգ  որին,  եթե  ուշադրությամբ  ականջ  դնեք,  կտեսնեք որ  մասնակցում  է  նաև  կրակը․
Երբ  որ  կրակն  է  բոցկլտում  պայծառ,
Մենք  սիրով  նրա  շուրջն  ենք  հավաքվում,
Լսում  տերևների  երգը  անդադար․
Մեր  բարեկամն  է  կրակը  կյանքում։

Կատարեք հետևյալ թարգմանությունը․

В одном африканском племени есть правило. В племени есть человек на определенной должности. Название должности «официальный лентяй».

Этому человеку не надо заниматься никакой физической работой: все, что он делает, это бездельничает. Более того, он может зайти в любую хижину и взять любую вещь, которая ему понравится. Может съесть всю еду в племени или плюнуть в общий котел. Может любому дать в лоб и ему нельзя дать сдачи, ибо табу.

Но на самом деле этот официальный лентяй ничего подобного не делает и вовсе не из человеколюбия. Знаете почему?

Должность выборная на один год, ушлёпок думает о последствиях: в следующим году «официальным лентяем» может стать кто-то из тех, кого он обидел, и тогда тот его вообще будет бить каждый день! И все племя старается не обижать друг друга, мало ли кто из них в следующем году может стать «лентяем».

В результате, не имея никакого репрессивного и контрольного аппарата, племя полностью обеспечивает себе внутренний порядок.

А вы говорите, дикари…

Աֆրիկյան մի ցեղ ունի կանոն. Ցեղում կա որոշակի դիրք ունեցող մարդ։ Աշխատանքի անվանումն է՝ «պաշտոնական ծույլ»։

Այս մարդը ոչ մի ֆիզիկական աշխատանք կատարելու կարիք չունի. նա միայն պարապ է: Ավելին, նա կարող է մտնել ցանկացած խրճիթ և վերցնել այն, ինչ իրեն դուր է գալիս։ Կարող է ուտել ցեղի ամբողջ կերակուրը կամ թքել ընդհանուր կաթսայի մեջ: Նա կարող է հարվածել ցանկացածի ճակատին, իսկ դու չես կարող նրան պատասխան հարված հասցնել, քանի որ դա տաբու է:

Բայց իրականում այս ծույլ պաշտոնյան նման բան չի անում և ամենևին էլ մարդասիրությունից դուրս չէ։ Գիտե՞ք ինչու։

Պաշտոնն ընտրովի է մեկ տարով, փոքրիկ խաբեբայը մտածում է հետևանքների մասին. հաջորդ տարի նրանցից մեկը, ում նա վիրավորել է, կարող է դառնալ «պաշտոնական ծույլը», իսկ հետո ընդհանրապես ամեն օր կծեծի նրան։ Եվ ամբողջ ցեղը փորձում է չնեղացնել միմյանց, չգիտես, թե նրանցից ով կարող է հաջորդ տարի «ծույլ» դառնալ։

Արդյունքում, առանց որևէ ռեպրեսիվ և վերահսկող ապարատի, ցեղը լիովին ապահովում է իր ներքին կարգը։

Իսկ դուք ասում եք՝ վայրենիներ…

Posted in Հայոց լեզու 8

Հայոց լեզու

5. Գրիր հետևյալ բառերի հոգնակին և բացատրի՛ր՝ եթե շեղվել են, որտե՞ղ են շեղվել օրինաչափությունից․

Աստղ – աստղեր (չի շեղվել):Արկղ – արկղեր (չի շեղվել):Վագր – վագրեր (չի շեղվել):Անգղ – անգղներ (չի շեղվել):Սանր – սանրեր (չի շեղվել):Գառ – գառներ (չի շեղվել):Դուռ – դռներ (շեղվել է՝ “ու”-ն դուրս է մնացել):Մատ – մատներ (չի շեղվել):Մուկ – մկներ (շեղվել է՝ ձայնավոր “ու”-ն դուրս է մնացել):Թոռ – թոռներ (չի շեղվել):Ձուկ – ձկներ (շեղվել է՝ “ու”-ն դուրս է մնացել):Լեռ – լեռներ (չի շեղվել):Բեռ – բեռներ (չի շեղվել):Բեռնակիր – բեռնակիրներ (չի շեղվել):Ծովածոց – ծովածոցեր (չի շեղվել):Քարտաշ – քարտաշներ (չի շեղվել):Սուզանավ – սուզանավեր (չի շեղվել):Լեռնագործ – լեռնագործներ (չի շեղվել):Դաշտավայր – դաշտավայրեր (չի շեղվել):Շնագայլ – շնագայլեր (չի շեղվել):Հեռագիր – հեռագիրներ (չի շեղվել):Լրագիր – լրագիրներ (չի շեղվել):Գրագիր – գրագիրներ (չի շեղվել):Մարդ – մարդիկ (չի շեղվել):Կին – կանայք (շեղվել է՝ ձևափոխություն կա):

Գրիր՝ որ շարքում ինչ խոսքի մասեր են։
Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

  • Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև – գոյականներ:
  • Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր – ածականներ:
  • Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ – դերանուններ:
  • Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ – մակբայներ:
  • Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ – ձայնարկություններ:

Գոյականներից բայեր՝ քարոզել, ձևավորել:
Ածականներից բայեր՝ մեծացնել, բարձրացնել, սրել:
Դերանուններից բայեր՝ նույնացնել, ամբողջացնել:
Մակբայներից բայեր՝ կրկնվել, դանդաղել:
Ձայնարկություններից բայեժր:

2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ, բազուկ, կուրանա, զատիկ, վայրի, անտառ

Անցավ – Վիրավորի ցավը անցավ:Բազուկ – Բազուկը կարմիր բանջարեղեն է:Կուրանա – Նրան շատ սիրելով՝ նա կուրացավ ճշմարտությունից:Զատիկ – Զատիկն այսօր տոնում ենք մեծ խանդավառությամբ:Վայրի – Վայրի կենդանիները վտանգավոր են:Անտառ – Անտառը շնչառական թարմություն է բերում:

3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):

Ա.

  • Թվական – թվ+ական
  • Պատմություն – պատմ+ություն
  • Աղյուսակ – աղյուս+ակ
  • Գրիչ – գր+իչ
  • Ազդեցություն – ազդ+եց+ություն
  • Խորություն – խոր+ություն

Բ.

  • Արևելք – արև+ելք
  • Արևմուտք – արև+մուտք
  • Կենսագիր – կենս+ագիր
  • Օտարամուտ – օտար+ամուտ
  • Ծովագնաց – ծով+ագնաց
  • Ինքնատիպ – ինքն+ատիպ

Գ.

  • Արևելյան – արև+ելք+յան
  • Կենսագրություն – կենս+ագիր+ություն
  • Արևադարձային – արև+ադարձ+ային
  • Անուշահոտություն – անուշ+ահոտ+ություն
  • Բազմատեսակություն – բազմ+ատեսակ+ություն

4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն

Գրի՛ր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել․

ջուր-ջրծաղիկ
ծաղիկ-ծաղկաման
համբույր-համբուրել
հին-հնամենի
բազուկ-բազկաթոռ
պատիժ-պատժել
ողջույն-ողջունել
աշխույժ-աշխուժություն
մատյան-մատենագիր
պարտեզ-պարտիզան
գլուխ-գլխավոր
էշ-իշամեղու

5․ Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպրում քերականորեն և արամաբանորեն ճիշտ նախաասություն կստացվի:

Արևը վաղուց թեքվել էր դեպի մայրամուտ, և մութն էլ քիչ-քիչ ընկնում էր, ………… դաշտում դեռ աշխատող գեղջուկներ կային:

1) քանի որ

2) քանի դեռ

3) բայց և այնպես

4) ինչքան էլ

6. Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպքում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախադասության կստացվի:

Ծանր ժամանակներից ի վեր թեև շատ բան էր փոխվել մեր կյանքում, ………………………..մայրիկիս սրտում վախ կար վաղվա օրվա հանդեպ:

1) այնուամենայնիվ
2) քանզի
3) ուստի
4) ուրեմն

Posted in Քիմիա 8

Ամփոփիչ աշխատանք

  1. Հաշվել ածխածնի օքսիդի (CO2),հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
  2. Mr(CO2) = 12×1+16×2=44
  3. Omega(C) =12×1/44×100=27
  4. Omega(O2)=16×2/44×100=73
  5. Հաշվել պղնձի տարրի զանգվածային բաժինը պղնձի սուլֆատում (CuSO4)
  6. Mr(CuSO4)=64×1+32×1+16×4=160
  7. Omega(Cu)=64×1/160×100=40
  8. Omega(S)=32×1/160×100=20
  9. Omega(O4)=16×4/160×100=40
  10. Որքա՞ն է 0.75 մոլ թթվածնի (O2) զանգվածը(գ):
  11. Ar(O2)=16×2÷32×100=100
  12. M(O2)=100 գ/մոլ
  13. Հաշվել 3 մոլ ծծմբական թթվի(H2SO4) զանգվածը(գ):
  14. Mr(H2SO4)=1×2+32×1+16×4=98
  15. M3=98×3=294
  16. Որքա՞ն է 106,5 գ զանգվածով ֆոսֆորի օքսիդի նյութաքանակը(մոլ):
  17. P2O5=62+80=142
  18. 142/106,5=0.75
  19. Հավասարեցնել ռեակցիանները
    ա.MgO+O2=MgO
    MgO+O2=Mg3O
    բ.NaHCO3=Na2CO3+CO2+H2O
    2NaHCO3=Na2CO6H2
    գ.Al(OH)3=Al2O3+H2O
    2Al(OH)3=Al2O3 + 3H2O
    դ.Fe+Cl2=FeCl3
    Fe+3Cl2=Fe2Cl3
  20. Մեկնաբանե՛ք Ar ( ֆտոր)=19 հավասարությունը:
Posted in Русский язык 8

Русский язык урок 1

1 урок.

Прочитайте биографию В.Я. Брюсова и ответьте на вопросы:

Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых. Дед со стороны отца, Кузьма Андреевич, был купец из бывших крепостных, он оставил сыну свой дом, лавку и капитал, но купцом Кузьма Андреевич так и не стал, увлекшись литературой и естественными науками.
По воспоминаниям родных, Валерий Брюсов рос живым, любознательным мальчиком. Читать научился рано — в четыре года, по газетам. Для воспитания в дом приглашали учителей и гувернанток. Вместо игрушек ему покупали модели паровых машин, приборы для физических и электрических опытов. С юных лет Брюсов слушал разговоры об «умных вещах», читал книги научного содержания. Особенно полюбились ему очерки биографий великих людей: Кеплера, Фультона, Ливингстона.
С одиннадцати лет Брюсова отдали учиться в частную гимназию Ф. И. Креймана, причём сразу во второй класс. Новичок Брюсов поступил в класс, как белая ворона, попал под град насмешек и издевательств. С течением времени до гимназистов все же дошло, что он много знает, а главное, умеет хорошо пересказывать целые книги. У него появились товарищи.

На втором году обучения вместе с одноклассником В. К. Станюковичем он издает рукописный гимназический журнал «Начало», через который впервые осознает себя «литератором». В 1889 году он выпускает рукописный «Листок V класса», в котором обличает гимназические порядки. Из-за этой статьи у Брюсова обостряются отношения с администрацией, вследствие чего ему приходится перейти в гимназию Л. И. Поливанова.
В 1893—1899 годах Брюсов учится на историко-филологическом факультете Московского университета. Помимо классической филологии он изучает Канта и Лейбница, слушает курсы истории В. О. Ключевского, П. Г. Виноградова, ходит на семинары Ф. Е. Корша. На годы учебы в университете приходится первый начальный период осознанного литературного творчества Брюсова.

В 1894—1895 годах Брюсов издает три небольших выпуска сборника «Русские символисты», в которых дает образцы «новой поэзии». Это был первый коллективный манифест русского модернизма в России. Реакция на сборники была скандальной и оглушительной. Нападки критики и неприятие читателей мало смутило Брюсова: он понимал, что на первых порах это неизбежно.

В 1895—1986 году Брюсов издает первый авторский сборник стихов «Шедевры», состоящий из двух изданий. Броское название, вызывающее содержание и далекое от скромности предисловие, обращенное к «вечности и искусству», вызвали дружное неприятие критики. В период с 1895 по 1899 год он сближается с известными писателями-символистами: К. К. Случевским, К. М. Фофановым, Ф. Сологубом, Д. С. Мережковским, 3. Н. Гиппиус, Н. М. Минским. На «субботах» Георга Бахмана, а затем и на собственных «средах» Брюсов начинает регулярно встречаться с московскими модернистами.
В 1897 году Брюсов впервые выезжает за границу, в Германию. В этом же году женится на Иоанне Матвеевне Рунт, ставшей его спутницей жизни и помощницей в литературных делах.
С 1900 по 1903 год Брюсов — секретарь редакции «Архива». Он публикует здесь ряд статей, в том числе «О собрании сочинений Ф. И. Тютчева» (1898), «Ф. И. Тютчев. Летопись его жизни» (1903). Осенью 1900 года в издательстве «Скорпион» выходит третья книга лирики Брюсова «Третья стража. Книга новых стихотворений. 1897—1900», открывающая второй зрелый период творчества писателя.

Вопросы:

Когда и где родился Валерий Яковлевич Брюсов?

Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых.

Какие увлечения были у дедушки Брюсова, Кузьмы Андреевича?

Дедушка Брюсова, Кузьма Андреевич, увлекался литературой и естественными науками.

В каком возрасте Брюсов научился читать и что он читал?

Валерий Брюсов научился читать в четыре года, по газетам.

Какие особенности воспитания Брюсова можно выделить в детские годы?

В детстве Брюсову покупали научные игрушки, такие как модели паровых машин и приборы для опытов, приглашали учителей и гувернанток, а также прививали интерес к науке и биографиям великих людей.

Почему Брюсов был «белой вороной» в гимназии?

Он выделялся среди одноклассников из-за своей эрудиции и манеры вести себя, что изначально вызывало насмешки и издевательства.

Прочитайте стихотворение:

Первый снег

Серебро, огни и блестки, —
Целый мир из серебра!
В жемчугах горят березки,
Черно-голые вчера.

Это — область чьей-то грезы,
Это — призраки и сны!
Все предметы старой прозы
Волшебством озарены.

Экипажи, пешеходы,
На лазури белый дым.
Жизнь людей и жизнь природы
Полны новым и святым.

Воплощение мечтаний,
Жизни с грезою игра,
Этот мир очарований,
Этот мир из серебра!

Дайте определения следующим словам:

Грезы —сновидения, мечты, воображаемые образы, связанные с фантазией или желанием.


Лазурь — яркий голубой цвет, ассоциирующийся с чистым небом.


Проза — повседневность, обычные, лишенные возвышенности вещи или события; литературный жанр без ритмической организации.

Дайте ответы на вопросы по стихотворению:

Какое настроение передает стихотворение?

Стихотворение передает радостное, волшебное и вдохновляющее настроение, связанное с первым снегом.

Какие образы использует автор, чтобы передать атмосферу первого снега?

Автор использует образы «серебра», «жемчугов», «призраков», «грез» и «лазури», чтобы создать ощущение волшебства и преобразования окружающего мира.

Какое значение имеет слово «серебро» в контексте стихотворения?

Слово «серебро» символизирует чистоту, свежесть и магию первого снега, который преображает повседневную реальность.

Как автор описывает природу и её изменение в момент первого снега?

Природа представляется преобразившейся, словно покрытой серебром и жемчугом. Березы, черные и голые накануне, теперь сияют в зимнем убранстве.

Почему поэт говорит о мире как о «чьей-то грезе» и «призраках и снах»?

Первый снег создает иллюзию, напоминающую сон, где привычный мир становится сказочным и нереальным.

Какие эпитеты и метафоры используются для создания волшебной атмосферы?

Используются эпитеты: «серебро», «жемчуга», «черно-голые березки». Метафоры: «область чьей-то грезы», «воплощение мечтаний», «жизнь природы полна новым и святым».

Posted in Երկրաչափություն 8

Գիտելիքների ստուգում

Գիտելիքների ստուգում։

1.  Քանի՞ համաչափության առանցք ունի հավասարասրուն եռանկյունը։

Հավասարասրուն եռանկյունն ունի 1 համաչափության առանցք

2. Ո՞ր մարմինն է կոչվում   պրիզմա ։

Պրիզման կոչվում է բազմանիստ, որի երկու նիստերը հավասար ու զուգահեռ բազմակողմանիքներ են, իսկ մնացած նիստերը՝ ուղղանկյուններ։     

3․ Քանի՞ նիստ, կող, գագաթ ունի ուղղանկյումանիստը։

6 նիստ, 12 կող, 8 գագաթ։

4․ Խորանարդի անկյունագծի  քառակուսին երկարությունը հավասար է  48 սմ2։ Գտնել խորանարդի կողի  երկարությունը։

4 սմ

5․ Գտնել տասնհինգանկյան պրիզմայի կողերի,  գագաթների, նիստերի քանակը։

Նիստերի քանակ՝ 17, Կողերի քանակ՝ 45, Գագաթների քանակ՝ 30:

Posted in Գրականություն 8

Կաղանդի վիպակ

Խեղճ կինը չիմացավ, թե ինչպես օրն իրիկուն եղեր էր, այնչափ անզգալի սահեր էին ժամերը: Առտվնե ի վեր նստած պատուհանին առջև` որուն ծակուծուկեն դեկտեմբերի պաղ հովը ներս կմխվեր սուր դանակի մը պես ու կմտներ իր արդեն մսկոտ մարմնին մեջ` Սուրբիկ գրեթե չէր շարժած տեղեն: Պատառբզիկ բազմոցին անկյունը կծկտած` բոլոր օրը անցուցեր էր դիտելով իրենց դեմը գտնված ունևոր ընտանիքի մը բնակարանը եկող — գնացողները ու հոն տիրած իրարանցումը, և այնչափ թաղված էր այդ տեսակ մը հայեցողության մեջ, որ գրեթե ալ չէր զգար ցուրտը:

Տղուն հանած աղմուկը միայն, ատեն ատեն, զինքը կստիպեր գլուխը դարձնելու և հիշոցներով խառն հանդիմանություն մը ուղղելու կամ ելլելու քանի մը ապտակ տեղավորելու խեղճին պաղ և տժգույն երեսներուն, որոնք այդ շփումեն քիչ մը կը գունավորվեին ու կը տաքանային: Տասը տարեկան, նիհար, տգեղ, զրկանքե ու աղքատութենե առաջ եկած արվեստական տգեղությամբ տղա մըն էր Պողոսիկ, որուն բոլոր անառակությունն ու զբոսանքը իր կատվին հետ խաղալն էր: Սուրբիկն ինքնիրեն կը մռլտար, դիտելով միշտ ունևորին տունը. — “Աս որչափ բան ներս կրեցին, Տեր Աստված, կերևա որ շատ հյուր պիտի ունենան. խնամիները կերակուրի՞ պիտի գան, ի՞նչ պիտի ըլլա, երկու խոշոր պնակ շաքարեղեն, հնդկահավ, բանտեսբանիա, կողով-կողով պտուղներ, ալ բան չմնաց, որ չկրեին, ո՞ր մեկը պիտի ուտեն. կեսն ալ ծառաները կը գողնան ա”: Եվ Սուրբիկ կը շարունակեր իր անվերջ մենախոսությունը քթին տակեն: Հիմա կամաց կամաց հյուրերը կսկսեն գալ: Մութը կոխած էր և Սուրբիկ ալ բոլորովին փակած էր ապակիին, մեկ ձեռքը ճակտին քիվ ըրած` մինչդեռ մյուսով անընդհատ ապակին կը սրբեր, որ իր շունչին տակ ամեն վայրկյան կը միգանար: Եվ Սուրբիկ մեկիկ մեկիկ կը համրեր եկող հյուրերը, անոնց անունները կը հիշեր և դիտողությունները կըներ: — Զարմանալի բան, կըսեր ինքնիրեն, Մարկոսյանները չեկան, ինչո՞ւ չեկան, օր մի օրանց իրարմե չէին զատվեր, արդյոք բա՞ն մը անցավ մեջերնին. ահա կառք մը կուգա կոր, տեսնենք անոնք են. չէ, առաջ եկան ու ես չտեսա՞: Եվ Մարկոսյաններուն չի գալը անլուծելի մեծ խնդիր մը կերևնար Սուրբիկին համար, տեսակ մը սևեռուն գաղափար, որ իր միտքը չարչրկեր և ուրկե չէր կրնար ազատիլ: -Բան մը ըլլալու է այս գործին մեջ, կը մտածեր: — Նոր կառք մը կեցած ատեն` “եկան” կը գոչեր, հետո հուսախաբ` “չէ, ուրիշ մարդ է եղեր”: Խրխլիկ տան դուռը բացվեցավ ու ներս մտավ հաճի Համբարձումը, Սուրբիկի էրիկը: Հոգնած, դադրած եկավ սենյակ ու նետվեցավ բազմոցին վրա ջանալով իր ցեխոտ կոշիկները և բանթալոնը հեռու պահել բազմոցեն որ սակայն չէր կրնար ավելի աղտոտիլ: Պողոսիկ, որ անհամբեր կսպասեր հորը գալուն, կասկածով ու վախով լեցուն ձայնով մը հարցուց. -Հայրիկ, պտուղ բերի՞ր: -Չէ, ատ էր պակաս: Պողոսիկ իր ցամաք հացով ապրած կյանքին մեջ առանց պտուղի և անուշեղենի կաղանդներ տեսած էր արդեն` բայց չես գիտեր ինչ մանկական անխորհուրդ հույսով մը կը հուսար թե հայրը պտուղներով պիտի գար իրիկունը: Իր երազը շատ փայլուն, շատ ոսկեզօծ չէր, բայց գոնե քանի մը տեսակ չոր պտուղ ու քանի մը նարինջ կամ խնձոր չըլալիք բաներ չէին երևնար իրեն: Ցերեկը պահ մը, խոսք բացեր էր այս մասին իր մորը, կերպով մը բերան-փնտռտուք մը ըրեր էր, ու թեև մորը պատասխանը բոլորովին հուսահատեցուցիչ եղած էր, սակայն ինք իր փոքրիկ հոգիին խորը հույսի անսպառելի զորություն մը ուներ, որ զինքը մինչև իրիկուն զվարթ ու շենշող պահելու կարող ըլլար: Իր հորը գալուստը թունդ հաներ էր իր սիրտը և երբ սենյակեն ներս մտած էր ան, նախ անոր դեմքը ջանացած էր հարցաքննել, որ շատ հուսատու չէր երևնար: Վերջապես իր ամբողջ զորությունը ժողվելով հարցումը ըրեր էր: Ու հիմա հորը տված պատասխանին վրա հմայաթափ, մինչև իսկ հուսալու անկարողության մատնված, խեղճ տղան անանկ դառնություն մը զգաց, որ չկրցավ անմիջապես լալ: Կամաց կամաց հելծկլտանքը սկսավ սակայն, քիթը արմունկին մեջ առած, անշշուկ լաց մը սեղմուկ, ողորմուկ: Եվ արցունքները, որոնք կարծես իր քայքայալ հույսերուն կտորվանքներն էին, հատիկ հատիկ կիյնային տախտակին վրա: Համբարձում ուզեց մխիթարել իր տղուն, քովը գնաց ու առավ նստեցուց իր ծնկներուն վրա: Պողոսիկը կհեծկլտար միշտ ու կըսեր. “Նայե դիմացի տունը, որչափ պտուղ, շաքար, անուշեղեն առին”: — Անոնք հարուստ են, տղաս: — Դուն ալ թող հարուստ ըլլայիր: — Ի՞նչ ընենք, Աստված ասանկ ուզեր է, ավելի աղեկ է, որ աղքատ ըլլանք, երբ որ մեռնինք` արքայություն կերթանք: Ղազարոսին պատմությունը չիյտե՞ս, կեցիր պատմեմ քեզի: Պողոսիկը լացը դադրեցուցած մտիկ կըներ: — Հարուստ մարդ մը կար, որ ամեն օր փառավոր հագուստներ կը հագներ ու ամեն օր ուրախություն կըներ, և Ղազարոս անունով աղքատ մըն ալ կար, վերքերով լեցուն, պատռտած լաթեր հագած, որ ան հարուստ մարդուն դրան առջև կը կենար ու անոր սեղանին ավելցուկները երբոր փողոց թափեին, շուներուն հետ մեկտեղ կուտեր զանոնք: Ու երբ որ ան աղքատը մեռավ` հրեշտակները եկան առին ու շիտակ արքայություն տարին զինքը, հոն Աբրահամին գիրկը հանգիստ նստավ: Իսկ հարուստը երբոր մեռավ, սատանաները եկան, իրենց պոչին կապեցին ու դժոխքին մեջ իջեցուցին: Հարուստը հոն կրակներուն մեջ տանջված ատեն տեսավ Ղազարոսը, որ Աբրահամին գիրկը հանգիստ նստեր է և Աբրահամին աղաչեց, որ Ղազարոսը իր մատին ծայրը ջուրը թաթախե ու գա իր լեզուն քիչ մը զովացնե: Աբրահամ ալ անոր ըսավ. “Միտքդ բեր որ դուն քու ապրած ատենդ ամեն աղեկություն կը վայելեիր, իսկ այս խեղճ Ղազարոսը միշտ կը չարչարվեր. հիմա անիկա հոս պետք է վայելե ու դուն հոս տանջվիս”: Տեսա՞ր Աստուծո արդարությունը, տղաս: — Արդար ըլլալու տեղ թող բարի ըլլար, ըսավ Պողոսիկ, թող ամեն մարդ Կաղանդին պտուղ ունենար հոս, ու անդիի աշխարհքն ալ ամեն մարդ արքայություն երթար, ավելի աղեկ չէ՞ր ըլլար:
Աղբյուրը:

Առաջադրանք:
1.Ընդգծված հատվածը դարձրու արևելահայերեն:

Խեղճ կինը չհասկացավ, թե ինչպես օրը երեկո դարձավ. այնքան աննկատ էին սահում ժամերը: Առավոտից ի վեր նստած էր պատուհանի առաջ, որի ճեղքերից դեկտեմբերի սառը քամին ներս էր սողոսկում սուր դանակի պես և թափանցում նրա արդեն թույլ ու թուլացած մարմնի մեջ: Սուրբիկը գրեթե տեղից չէր շարժվել: Մաշված բազմոցի անկյունում կծկված՝ ամբողջ օրը անցկացրել էր իրենց դիմացի հարուստ ընտանիքի տան եռուզեռը դիտելով՝ ներս ու դուրս անող մարդկանց և այնտեղ տիրող խառնաշփոթը: Նա այնքան խորասուզված էր այդպիսի դիտողականության մեջ, որ գրեթե չէր էլ զգում ցուրտը:
2.Ո՞րն է պատմվածքի ասելիքը:

Պատմվածքը կենտրոնանում է աղքատության և սոցիալական անհավասարության խնդիրների վրա։ Այն բացահայտում է, թե ինչպես նյութական կարիքները խեղդում են մարդուն, ձևավորում նրա մտածելակերպը և սահմանափակում երեխայի անմեղ երազանքներն ու հույսերը։ Պատմությունը նաեւ շեշտադրում է աստվածային արդարության ու սոցիալական արդարության միջև առկա հակասությունը։ Մասնավորապես, այն հարցադրում է, թե արդյո՞ք «աստվածային արդարություն» գաղափարը կարող է բավարար մխիթարանք լինել այն մարդկանց համար, ովքեր կրում են նյութական զրկանքներ։
3.Վերլուծիր պատմվածքը:

Պատմվածքը ներկայացնում է աղքատության և սոցիալական անարդարության տխուր պատկերը՝ միաժամանակ կասկածի տակ դնելով կրոնական մխիթարության բավարար լինելը։ Տղայի անմեղ ու տրամաբանական հարցադրումը դառնում է պատմության ամենաուժեղ ուղերձը, որը հրավիրում է անդրադառնալ հասարակական արժեքներին և փոփոխությունների անհրաժեշտությանը։

Posted in Աշխարհագրություն 8

Հարավարևմտյան Ասիա

Գնահատե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:

Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը առանձնանում է իր ռազմավարական և պատմամշակութային նշանակությամբ։ Այս տարածաշրջանը ներառում է Մերձավոր Արևելքի և Արևելյան Միջերկրականի երկրները, որոնք հանդիսանում են մայրցամաքների, ծովերի և մշակույթների խաչմերուկ։

2. Բացատրե՛ք ջրի և նավթի նշանակությունը տարածաշրջանի համար:

Հարավարևմտյան Ասիայում ջրի և նավթի նշանակությունը վճռորոշ է ինչպես տարածաշրջանի բնակչության կենցաղի, այնպես էլ միջազգային հարաբերությունների և տնտեսության համար։ Այս երկու ռեսուրսներն էլ անհավասարաչափ են բաշխված և հանդիսանում են ինչպես զարգացման, այնպես էլ հակամարտությունների հիմնական աղբյուրներ։

3. Գնահատե՛ք տարածաշրջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման հնարավորությունների տեսակետից:

Հարավարևմտյան Ասիայի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները ստեղծում են տնտեսության զարգացման համար բազմաբնույթ հնարավորություններ և մարտահրավերներ։ Տարածաշրջանի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են էներգետիկան, գյուղատնտեսությունը, արդյունաբերությունը և զբոսաշրջությունը, որոնք անմիջականորեն կախված են բնական ռեսուրսներից և կլիմայական պայմաններից։

4. Պատրաստե՛ք նյութեր Հարավարևմտյան Ասիայի պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ:

5. Ի՞նչ գիտեք տարածաշրջանի «թեժ» կետերի մասին:

Հարավարևմտյան Ասիայի «թեժ» կետերը այն վայրերն են, որտեղ աշխարհաքաղաքական, կրոնական, կամ տնտեսական լարվածությունը հաճախ վերածվում է հակամարտությունների, ինչպես տեղային, այնպես էլ միջազգային մակարդակում։ Այս «թեժ» կետերը մեծ ազդեցություն են ունենում ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև ամբողջ աշխարհի վրա՝ հաշվի առնելով տարածքի ռազմավարական նշանակությունն ու էներգետիկ ռեսուրսների առկայությունը։

6. Պատրաստե՛ք նյութ «Անապատը և մարդը» թեմայով: