Դավիթ Հարությունյան

6.Вода опустилась и вдруг под кроватью что-то зашевелилось.

Собака лаяла на черепаху,потому что черепаха был чужой.

Черепаха была очень красивая.

7.У четырёх черепашек по четыре черепашонка.

1.кто?   Человек,мама,племянник,доктор,умница, хозяин .                             

  Что?   Дом, город, дерево,собака, машина,щенок, кузнечик, кустик,дорога, охота,ласка,         

3.доброта,ласка, умница, совет.           

Լրացնել բաց թողնված բառերը՝

Եվրասիա մայրցամաքն իր մեջ է ներառում երկու աշխարհամաս. Եվրոպա և Ասյիա:

Այս միակ մայրցամաքն է, որը ողողվում է չորս օվկիանոսներով. հարավում` Հնդկական օվկիանոսով, հյուսիսում՝ Սառուցյալ , արևմուտքում` տլանտիա և արևելքում՝ Խաղաղ:
Եվրասիան ձգվում է արևմուտքից արևելք 16 հազ. կմ, հյուսիսից հարավ ` 8 հազ. կմ, մակերեսն է՝ 53.4 մլն. կմ: Դա մոլորակի ամբողջ ցամաքի 1/3 մասից ավելին է կազմում: Եվրասիայի կղզիների մակերեսը մոտ 2.75 մլն. կմ է:
Եվրասիայում է գտնվում՝Երկրագնդի ամենաբարձր լեռը` Ջոմոլունգման(Էվերեստ)8848մ, ամենախոշոր լիճը` Կասպից և ամենախորը` Բայկալը:

Սիրելի  սովորողներ  նախ  միասին  վերհիշենք,  թե  ինչպես  ենք   բազմանիշ  թիվը բազմապատկում  միանիշ  թվով՝

Օրինակ՝

	1
.	6	4	3
			3
1	9	2	9

Այժմ փորձենք հասկանալ, թե  ինչպես  բազմանիշ  թիվը  բազմապատկենք

երկնիշ   թվով։

Թիվը  երկնիշ  թվով՝ բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու  դեպքում  նախ

այն  բազմապատկում   ենք  միավորով,  արդյունքը գրում ենք գծից ներքև 1-ին տողում, ապա  տասնավորով, որի  արդյունքը  գրում ենք  երկրոդ տողում  1 նիշ խորքից, և արդյունքները գումարում ենք այնպես,  ինչպես  այս  օրինակներում՝

	.	4	5	6
			6	5
+	2	2	8	0
2	7	3	6
2	9	6	4	0

Այժմ  փորձենք   հասկանալ, թե  ինչպես   բազմանիշ   թիվը   բազմապատկենք  եռանիշ  թվով։

Թիվը  եռանիշ  թվով   բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու դեպքում  նախ

այն բազմապատկում ենք միավորով, արդյունքը գրում ենք գծից ներքև 1-ին տողում, ապա տասնավորով, որի  արդյունքը  գրում ենք  երկրոդ տողում  1 նիշ խորքից, հետո հարյուրավորով, որի արդյունքը գրում ենք երրորդ տողում 2

նիշ  խորքից և արդյունքները գումարում ենք այնպես, ինչպես օրինակում՝

Օրինակ՝

	.	5	4	6	2
			1	2	3
+	1	6	3	8	6
1	0	9	2	4
5	4	6	2
6	7	1	8	2	6

Առաջադրանքներ

1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը՝

4306‧15

					X	4	3	0	6
								1	5
				+	2	1	5	3	0
					3	3	0	6
					5	4	5	9	0

1596·24

					X	1	5	9	6
								2	4
					+	6	3	8	4
					3	1	9	2
					3	8	2	0	4

1585·153

					X	1	5	8	5
							1	5	3
					+	4	7	5	5
					7	9	2	5
				1	5	8	5
				2	4	2	5	0	5

205·104

						X	2	0	5
							1	0	4
						+	8	2	0
						0	0	0
					2	0	5
					2	1	3	2	0

4267‧142

				x	4	2	6	7
						1	4	2
				+	8	5	3	4
			1	7	0	6	8
			4	2	6	7
			6	0	5	9	1	4

4628·204

					x	4	6	2	8
							2	0	4
				+	1	8	5	1	0
					0	0	0	0
				9	2	5	6
				9	4	4	1	1	0

4572·620

					4	5	7	2
							6	2	0
				+	9	1	4	4	0
			1	2	4	3	2
			1	3	3	4	6	4	0

7058‧25

					X	7	0	5	8
								2	5
				+	3	5	4	2	5
				1	4	1	1	6
				1	7	6	5	8	5

2612‧512

					X	2	6	1	2
							5	1	2
					+	5	2	2	4
					2	6	1	2
			1	3	0	6	0
			1	3	3	7	3	4	4

1024‧52

					X	1	0	2	4
								5	2
					+	2	0	4	8
					5	1	2	0
					5	3	2	4	8

161‧301

						X	1	6	1
							3	0	1
						+	1	6	1
						0	0	0
					4	8	3
					4	8	4	6	1

Ամպի լեզու,քամու ձեռքեր,ամպի փեշեր

2. Ընդգծված բառերը գործածի՛ր նախադասությունների մեջ:

Խաշամ-անտառը լցված էր աշնանային խաշամներով։

Ձեռքեր-մայրիկիս ձեռքերը շատ սիրուն են։

Ամպ-երկինքը լիքն էր սև ամպերով։

Լեզու-ես շատ եմ սիրում իմ մայրենի լեզուն։

Որոտալ-ամպերը շատ ուժգին որոտում են,երևի անձրև է գալու։

Կծկվել-փոքրիկ շունիկը ցրտից կծկվել էր։

3. Վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը:

Մռայլ աշուն

4.  Նկարի՛ր բանաստեղծության հատվածները:

5. Ձայնագրության, նկարաշարի և համապատասխան երաժշտության համադրությամբ տեսաֆիլմ պատրաստիր:

Գտի՛ր տրված բառերի հոմանիշները

ամպ-կոտրակ

ցերեկ-օր

անհամարձակ-վախկոտ

հնար-Միջոց

որոտ-գոռգոռոց

Նշված բառերի հոմանիշները տեղադրեք Սահյանի <<Մշուշների շղարշի տակ>> բանաստեղծության մեջ։ Կարդացեք ստացված տարբերակը․ ի՞նչ փոփոխություն կատարվեց, ի՞նչ դիտարկումներ ունեք։

Սիրելի  սովորողներ  նախ  միասին  վերհիշենք,  թե  ինչպես  ենք   բազմանիշ  թիվը բազմապատկում  միանիշ  թվով՝

Օրինակ՝

	1
.	6	4	3
			3
ք1	9	2	9

Այժմ փորձենք հասկանալ, թե  ինչպես  բազմանիշ  թիվը  բազմապատկենք

երկնիշ   թվով։

Թիվը  երկնիշ  թվով՝ բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու  դեպքում  նախ

այն  բազմապատկում   ենք  միավորով,  արդյունքը գրում ենք գծից ներքև 1-ին տողում, ապա  տասնավորով, որի  արդյունքը  գրում ենք  երկրոդ տողում  1 նիշ խորքից, և արդյունքները գումարում ենք այնպես,  ինչպես  այս  օրինակներում՝

	.	4	5	6
			6	5
+	2	2	8	0
2	7	3	6
2	9	6	4	0

Այժմ  փորձենք   հասկանալ, թե  ինչպես   բազմանիշ   թիվը   բազմապատկենք  եռանիշ  թվով։

Թիվը  եռանիշ  թվով   բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու դեպքում  նախ

այն բազմապատկում ենք միավորով, արդյունքը գրում ենք գծից ներքև 1-ին տողում, ապա տասնավորով, որի  արդյունքը  գրում ենք  երկրոդ տողում  1 նիշ խորքից, հետո հարյուրավորով, որի արդյունքը գրում ենք երրորդ տողում 2

նիշ  խորքից և արդյունքները գումարում ենք այնպես, ինչպես օրինակում՝

Օրինակ՝

	.	5	4	6	2
			1	2	3
+	1	6	3	8	6
1	0	9	2	4
5	4	6	2
6	7	1	8	2	6

Առաջադրանքներ

1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը՝

326‧12

						x	3	2	6
								1	2
						+	6	5	2
						3	2	6
						3	9	1	2

466·24

						x	4	6	6
								2	4
					+	1	6	6	4
						9	3	2
					1	1	1	8	4

865·531

						X	8	6	5
							5	3	1
						+	8	6	5
					2	5	9	5
				4	3	2	5
				4	5	9	3	1	5

205·510

					x	2	0	5
							5	1	0
					+	2	0	5	0
				1	0	2	5
				1	0	4	5	5	0

4267‧142

				X	4	2	6	7
						1	4	2
					+	5	3	4
			1	7	0	6	8
			4	2	6	7
			5	9	7	9	1	4

428·204

						x	4	2	8
							2	0	4
					+	1	7	1	2
						0	0	0
					8	5	6
					8	7	3	1	2

452·420

					X	4	5	2
							4	2	0
					+	9	0	4	0
				1	8	0	8
				1	8	9	8	4	0

2056‧25

					X	2	0	5	6
								2	5
				+	1	0	2	8	0
					4	1	1	2
					5	1	4	0	0

5612‧532

						5	6	1	2
							5	3	2
				+	1	1	2	2	4
				1	6	8	3	6
				1	7	9	5	8	4

6024‧62

					x	6	0	2	4
								6	2
				+	1	2	0	4	8
				3	6	1	4	4
				3	7	3	4	8	8

1561‧204

						1	5	6	1
							2	0	4
					+	6	2	4	4
						0	0	0
				3	1	2	2
				3	1	8	4	4	4

• Եթե տարբերությանը գումարենք հանելին ու ստանանք նվազելին, ապա այն ճիշտ է կատարված, իսկ եթե ոչ, ապա սխալ է։
Նվազելի – հանելի = տարբերություն


4567 – 3569 = 998


1․Կատարենք հանում և այն ստուգենք գումարով.
Օրինակ՝
4567-3569=998

– 4՛ 5՛ 6՛ 7 Ստուգում՝ + 3 5 6 9
3 5 6 9 9 9 8
9 9 8 4 5 6 7

48900-3569=
4 8 9 0 0 Ստ 4 5 3 3 1
– 3 5 6 9 + 3 5 6 9
4 5 3 3 1 4 8 9 0 0

35697-13508=
3 5 6 9 7 Ստ 2 2 1 8 9
– 1 3 5 0 8 + 1 3 5 0 8
2 2 1 8 9 3 5 6 9 7
2000-1598=402

10456-5987=4469
4469+5987=10456

2 0 0 0 Ս տ 1 5 9 8
– 1 5 9 8 + 4 0 2
4 0 2 2 0 0 0



2.Գումարումով ստուգիր ճի՞շտ է արդյոք կատարվել հանումը.
Օրինակ՝ 6999-256=6743 Ստուգում՝
+ 6 7 4 3
2 5 6
6 9 9 9
Ճիշտ է։



25698-5895=19803
1 9 8 0 3
+ 5 8 9 5 Ճ Ի Շ Տ Է
2 5 6 9 8
85694-35698=45996
4 5 9 9 6
+ 3 5 6 9 8
8 1 6 9 4

3.Գտի՛ր անհայտ գումարելին ու կատարիր ստուգում՝
Օրինակ՝
+1569=5694


– 5 6 9՛ 4 Ստուգում՝ + 4 1 2 5
1 5 6 9 1 5 6 9
4 1 2 5 5 6 9 4

+2098=25697

2 5 6 9 7 2 3 5 9 9
– 2 0 9 8 + 2 0 9 8
2 3 5 9 9 2 5 6 9 7

+7856=9086
9 0 8 6 1 2 3 0
– 7 8 5 6 + 7 8 5 6
1 2 3 0 9 0 8 6

8067+ =10789




1 0 7 8 9 2 7 2 2
_ 8 0 6 7 + 8 0 6 7
2 7 2 2 1 0 7 8 9

3805+ =45678



45678-3805=41873 41783+3805=45678

Եթե դիտենք աշխարհի քարտեզը, առաջին իսկ հայացքից կնկատենք, որ Երկրագնդի մակերևույթը բաժանված է ցամաքային և ջրային տարածքների: Երկրագնդի ցամաքի խոշորագույն տեղամասերը, որոնք շրջապատված են ծովերով ու օվկիանոսներով, կոչվում են մայրցամաքներ:
Երկրագնդի վրա կա 6 մայրցամաք:

Ամենամեծը Եվրասիան է,որի մեջ մտնում են Եվրոպա և Ասիա աշխարհամասերը, ուր գտնվում է նաև մեր հայրենիքը՝ Հայաստանը: Ափերը ողողվում են Հյուսիսային սառուցյալ, Խաղաղ, Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների ջրերով:
Մյուսներն են` Աֆրիկան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Ամերիկան, հավերժական սառույցով ծածկված Անտարկտիդան և ամենափոքր մայրցամաքը՝ Ավստրալիան:

Մայրցամաքները շրջապատի կղզիների հետ միասին կոչվում են աշխարհամասեր: Դրանք նույնպես վեցն են՝ Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա, Ամերիկա, Ավստրալիա, Անտարկտիդա:

Միլիոնավոր տարիներ առաջ Հարավային Ամերիկան, Աֆրիկան, Ասիայի մի մասը, Ավստրալիան և Անտարկտիդան կազմել են մեկ մայրցամաք՝ Գոնդվանան:

 

Խմբային աշխատանք դպրոցում

Երկրագնդի վրա շուրջ 2 հազար տարբեր ժողովուրդներ են ապրում, որոնք խոսում են տարբեր լեզուներով, տարբեր վարք ու բարք և սովորույթներ ունեն: Պատկերացրե ք, թե Երկրի վրա բոլորը, ամեն ինչ միանման են: Լա՞վ կլինի, թե՞ վատ: Աշխատեք խմբերով ե փորձեք մտածել

ա) Ինչո՞վ լավ կլիներ, եթե Երկրի վրա ամեն ինչ միանման լիներ:Ոչմիբանով։

բ) Ինչո՞վ լավ չէր լինի, եթե Երկրի վրա ամեն ինչ միանման լիներ: Քննարկելու ենք դասարանում:Այնրանով, որ ամեն ինչ իրար նման կլին էին։

This is my room. My room is very light and comfortable.My bed is brown. I have got a lamp and a desk.It is near my bed. I have not got computer and TV in my room.I like my room.

PROVERBS

My sweet home -իմ քաղցր տուն։

An Englishmans home is his castle-անգլիացու տունը իր դղյակն է։

Home is where the heart is-իմ տուն այնտեղ է,որտեղ իմ սիրտն է։

There is no place like home-տնից լավ տեղ չկա։

Գումարելի + Գումարելի = Գումար

4156 + 123 = 4279
Գումարման ճշտությունը կարելի է ստուգել հանումով։
• Եթե գումարից հանենք գումարելիներից որևէ մեկը և ստանաք մյուս
գումարելին, ապա գումարման գործողությունը ճիշտ է կատարված,
իսկ եթե ոչ, ապա սխալ է ։
Օրինակ՝ 4156+123=4279
Ստուգում՝ – 4 2 7 9
1 2 3
4 1 5 6
• Հանումով ստուգի՛ր՝ ճիշտ է արդյոք կատարվել գումարումը։
Օրինակ՝ 3695+6984=10679, Ճիշտ է ։
Ստուգում՝
– 1՛ 0՛ 6՛ 7 9
6 9 8 4
3 6 9 5
Առաջադրանքներ
1. Կատարենք գումարում և այն ստուգենք հանումով՝
1549+6995= 8544
8544-1549=6995
3286+7529=10815
10815-3286=7529
6023+8705=14728
14728-8705=6023
123+5962=6085
6085-123=5962
2. Հանումով ստուգի՛ր՝ ճիշտ է արդյոք կատարվել գումարումը։
Օրինակ՝ 3695+6984=10679 : Ճիշտ է ։
Ստուգում՝
– 1՛ 0՛ 6՛ 7 9
6 9 8 4
3 6 9 5
1567+1299=2866 ճիշտ է
2866-1567=1299
1236+9995=13569 սխալ է
13569-1236=12333
1295+369=1664 ճիշտ է
1664-369=1295
1569+984=2569 սխալ է
2569-984=2685
3․ Գտիր անհայտ գումարելին․
Օրինակ՝
+2409 = 6695
– 6 6 9’ 5
2 4 0 9
4 2 8 6
3478+1095 = 4573
4573-1095=3478
2668+618=2686
2686-618=2668

Քամու համբույրից դողաց մի տերև,
Շշուկով դիպավ իր հարևանին,
Խշխշաց հանկարծ իմ գլխի վերև
Ու տարուբերվեց հինավուրց կաղնին:

Կռացավ կաղնին նորից բարձրացավ,
Ճյուղերով դիպավ ուրիշ մի ծառի,-
Եվ շշուկն այսպես ծառից-ծառ անցավ,
Հասավ հեռավոր խորքերն անտառի:

Ալեկոծվում էր անտառը հուզված
Ու ոսկեզօծված գլուխն օրորում,
Իր մեծ գրկի մեջ քամու համբուրած
Փոքրիկ տերևն էր կարծես որոնում:

Խշշում էր անտառն ու տարուբերվում,
Երկինք էր հասնում խշշոցը նրա…
Իսկ քամին ուրախ սուլում էր հեռվում

Ու ծիծաղում էր անտառի վրա:

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր անծանոթ բառերը:

տարուբերվել-տատանվել

հինավուրց-ծերացած

Ալեկոծվել-ալիքվել



2. Բանաստեղծությունից առանձնացրո՛ւ փոխաբերությունները և բացատրի՛ր:

Քամու համբույր

Անտառ հուզված

Ուրախ քամի

3. Արձակ պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

Բանաստեղծությունը ոսկեզօծ աշնան մասին է ։

4.Նկարագրի՛ր աշնանային անտառը:

Աշնանային անտառը ոսկեզօծ էր և հուզված։